آموزش آشپزی

آشپزی / آموزش آشپزی / آموزش تهیه ی هلیم خوشمزه

آموزش تهیه ی هلیم خوشمزه

بسم الله الرحمن الرحیم

آموزش تهیه ی هلیم خوشمزه

یکی از غذاهای پرمصرف و محبوب در ماه مبارک رمضان هلیم است. هلیم از معروف‌ترین غذاهای سنتی ایرانی است که معمولا در سفره افطار به عنوان پیش‌غذا و در سحرگاهان به عنوان سحری مصرف می‌شود. هلیم انواع مختلف دارد و مواد اولیه آنها با یکدیگر متفاوت است. برای تهیه هلیم گندم از گندم، پیاز و گوشت گوساله سردست یا مرغ و مقداری روغن استفاده می‌شود.

آموزش تهیه ی هلیم خوشمزه

هَلیم (که گاه به نادرست حَلیم نوشته می‌شود”دهخدا، علی‌اکبر، لغتنامه، بنیاد لغتنامه دهخدا، تهران“) از غذاهای سنتی ایران است که با گوشت و گندم یا بلغور پخته می‌شود. هلیم انواع مختلف دارد و مواد اولیه آنها با یکدیگر متفاوت است. اما برای تهیه هلیم گندم از گندم پوست گرفته و کوبیده شده، پیاز و گوشت گوساله سردست و مقداری روغن استفاده می‌شود. رنگ هلیم با شکر عوض می‌شود.

این غذا معمولاً به عنوان صبحانه یا در ماه رمضان به عنوان افطاری مصرف می‌شود و با سرشیر، دارچین، کنجد، شکر و گوشت ریز شده مرغ یا بوقلمون تزئین می‌شود.

ابتدا خواص هلیم را ذکر کنیم :

هلیم جزو خوراکیهای بسیار مقوی است (هلیم یک غذای پرکالری محسوب می‌شود. 100 گرم هلیم190 کالری انرژی دارد و حاوی 6 گرم پروتئین10 گرم چربی20 گرم کربوهیدرات 1 میلی‌گرم آهن و 9 میلی‌گرم کلسیم است) سرشار از گندم است كه باعث سیرکنندگی می شود ، منبع خیلی خوبی از روی، منیزیم، آهن و نیاسین است. بطور معمول برای درست کردن آن، گندم سبوس‌دار بکار می برند كه به سیستم گوارش كمك زیادی می‌كند .همچنین گندم سبوس‌دار دارای خاصیت ضدانگلی است و از بروز حساسیت‌ها و عدم تحمل غذایی مثل سندرم روده تحریک‌پذیر، التهاب مفاصل و بیماری‌های عصبی جلوگیری می‌کند. فیبر موجود در گندم سبوس‌دار هلیم با کاهش کلسترول خون، کاهش فشارخون، کنترل قندخون و کاهش احتمال لخته شدن خون باعث سلامت بهتر قلب و کاهش بیماری‌های قلبی می‌شود.
نخود هم که در پخت برخی انواع هلیم به کار می‌رود غنی از فولات، ویتامین6B ویتامینC و روی است.

اما آموزش تهیه ی هلیم گندم خوشمزه :

مواد لازم برای ۸ نفر:

گوشت گوسفند (بهتره گوشت سردست باشه که چربی آن کمی بیشتره ):۵۰۰ گرم
گندم پوست گرفته :۵۰۰ گرم
نمک :یک قاشق غذا خوری
دارچین :یک قاشق چای خوری
روغن حیوانی یا کره :حدود ۵۰ گرم
کره یا روغن حیوانی ،شکر ،دارچین وکنجد،خلال پسته وبادام برای تزیین :به میزان لازم

طرز تهیه :

گندم را از شب قبل خیس می کنیم .
حدود دو قاشق روغن کف قابلمه می ریزم وگوشت ها را کمی تفت می دهیم.
سپس گندم را به آن اضافه می کنیم وحدود ۸ لیوان آب جوش به آن اضافه می کنیم .
بعد ابتدا شعله را زیاد می کنیم تا به جوش بیاد .سپس حرارت را خیلی خیلی کم می کنیم ودر قابلمه را می گذاریم تا حدود ۵ ساعت گوش وگندم بپزه .در این مدت اصلا محتویات دیگ را هم نمی زنیم .گاهی هم به آن سر می زنیم تا اگر اب آن کم شده باشد مقدار کمی آب جوش به ان اضافه کنیم .گندم وقتی خوب پخته می شه به اصطلاح می شکفه که در تصویر هم مشاهده می کنید.

گوشت ها را از قابلمه خارج می کنیم .ومی گذاریم کمی حرارت آن کم بشه واز داغی در بیاد .
گوشت ها را ریش ریش می کنیم وگندم ها را با گوشت کوب برقی یا غذا ساز کاملا نرم می کنیم .در موقع ریختن در غذا ساز اگر گندم ها خیلی سفت بود کمی آب جوش به آن اضافه می کنیم تا خوب له شوند .

حالا گندم وگوشت هارا (کمی از آن را برای تزیین کنار می گذاریم ) را با هم مخلوط می کنیم وحدود نیم ساعت روی حرارت به هم می زنیم .

دراین فاصله دارچین وروغن یا کره ونمک را هم اضافه می کنیم (اگر گوشت خیلی چرب بود از ۵۰ گرم کمتر می ریزیم ).وقتی حالت کشدار پیدا کرد هلیم ما حاضره .به همین سادگی

روی آن را بهتره روغن حیوانی بریزیم وبعد با کنجد ،خلال پسته ،خلال بادام ودر صورت تمایل شکر ودارچین تزیین میکنیم .

راز و رمز یک هلیم خوشمزه و جا افتاده:

  • گندم هلیم باید از نوع مرغوب و سفید باشد که رنگ هلیم تیره نشود.
  • از بلغور گندم نیز می توان استفاده کرد ولی باید آن را کاملاً پاک کرد تا ریگ یا گندم سفت و غیره در آن نباشد. البته بلغور هم باید از نوع مرغوب و سفید باشد و مطمئن باشید که بلغور گندم است نه جو.
  • گوشت هلیم بهتر است از سر دست گوسفند باشد و آن را تکه کنید و درسته بپزید تا ریش ریش آن کوتاه نشود.
  • در هلیم پزی ها از گوشت قلوه گاه و گردن نیز استفاده می شود. در منزل هم می توان از این نوع گوشت استفاده کرد ولی هلیم چرب و سنگین می شود.
  • در صورتی که گوشت هلیم چرب بود و می خواستید کم چرب تر باشد باید آب گوشت را برای چند دقیقه در فریزر گذاشت و روغن را برای چند دقیقه در فریزر گذاشت و روغن روی آب آن را جدا کرد و از آبگوشت کم چرب استفاده کرد.
  • گوشت هلیم را فقط باید کوبید و نباید چرخ کرد یا در غذاساز ریخت چون کشدار بودن هلیم کم می شود.
  • هلیم باید کم نمک باشد ولی بی نمک نباشد چون بی مزه می شود و مزه ی آب می دهد .
  • اگر بخواهیم هلیم کمی دانه دار باشد (که در اکثر شهرستان ها اینگونه است) یا فقط مقداری از گندم پخته و چرخ شده را از صافی بگذرانیم و یا تمام آن را بعد از چرخ شدن با گوشت مخلوط کنید.
  • اگر از نخود استفاده می کنید و گندم و نخود را از صافی رد می کنید می توانید پوست نخود را نگیرید چون بعد از صاف کردن پوست آن همراه با سبوس گندم گرفته می شود.
  • برای هم زدن هلیم حتماً باید از قاشق چوبی استفاده کنید، چون راحت تر و روان تر هم می خورد.
  • به کفگیر چوبی هلیم پزی تُخماق می گویند.
  • برای هلیم خانگی بعد از مخلوط کردن گوشت کوبیده و گندم و نخود (در صورت تمایل) و آب گوشت و اندازه کردن آب آن می توان از گوشت کوب برقی برای راحت تر کردن کار استفاده کرد.
  • برای پخت هلیم با گوشت بوقلمون و یا مرغ نیز روش پخت همان روش پخت گوشت گوسفند می باشد که فقط برای پخت از یک تکه دارچین درسته استفاده کنید تا گوشت بوقلمون خوش بوتر شود و مزه ی بهتری بدهد.
  • برای تهیه ی هلیم شیر، گندم یا بلغور گندم را در شیر خیس کرده و پخته و طبق دستور آن را بپزید.
  • برای تهیه ی هلیم برنج به جای گندم از برنج و یا آرد برنج استفاده می شود، نوعی هلیم است که در قدیم رواج داشته و برای افرادی که منع مصرف گندم دارند مناسب می باشد.
  • هلیم بادمجان، با گوشت و بادمجان کبابی یا کم سرخ شده و پیاز داغ و کشک تهیه می شود.
  • برای پختن هلیم سبک تر می توان مقدار گندم را زیاد تر و یا گوشت را کمتر کرد.
  • برای آرایش روی هلیم ( بسته به ذائقه) می توان از:

شکر، دارچین و روغن
گوشت بوقلمون، شکر، دارچین و روغن
گوشت بوقلمون، روغن، نمک، فلفل و دارچین
شکر، دارچین، روغن و نخود استفاده کرد.

خوب است بدانید :

1-‌ در خوردن هلیم مراقب وزن خود باشيد يک پياله هلیم تقريبا 150 کالري انرژي دارد که اگر با يک قاشق شکر، يک کف دست نان و روغن مصرف شود، 350 تا 300 کالري انرژي دارد.

2-‌ هلیم يک غذاي سالم و بسيار مقوي است، اما اگر دچار افزايش قند يا چربي خون هستيد بايد توجه داشته باشيد که شکر و روغن با آن استفاده نکنيد يا در حداقل ممکن مصرف کنيد.

3-‌ اگر مي‌توانيد هلیم را در منزل و با استفاده از جوانه گندم يا حداقل گندم سبوس‌دار تهيه کنيد.

4- هلیم مانده را مصرف نکنيد، زيرا اگر هلیم چند ساعت يا چند روز بماند مواد نشاسته‌اي آن غيرقابل هضم مي‌شود و نشاسته آن به نشاسته مقاوم تبديل مي‌شود و موجب ناراحتي‌هاي گوارشي مي‌شود.

5- برخي در پخت هلیم از جوانه گندم استفاده مي‌کنند. اين هلیم به دليل داشتن جوانه گندم، علاوه بر خاصيت سيرکنندگي بالا منبع بسيار خوب انواع ويتامين‌ها و املاح است. از سوي ديگر با توجه به فعل و انفعالاتي که طي جوانه‌زدن در دانه گندم اتفاق مي‌افتد ميزان کالري جوانه گندم به مقدار زيادي کاهش مي‌يابد که يکي از مزاياي هلیم غني شده نسبت به هلیم‌هاي رايج است.

6- هلیم يک منبع عالي پروتئين بوده و از غذاهايي است که دير هضم مي‌شود. به همين علت مصرف آن در سحر موجب مي‌شود تا مدت‌ها احساس گرسنگي نکنيد.

7- در هنگام افطار هلیم را با شکر و روغن زياد نخوريد، زيرا باعث تحريک معده، اضافه‌وزن و نيز عطش شديد مي‌شود. اغلب اين تشنگي را با نوشيدن مقادير زياد آب و نوشيدني‌هاي سرد جبران مي‌کنند. اين کار باعث رقيق شدن شيره معده و تاخير هضم غذا مي‌شود. عاقبت اين رفتار نفخ شکم و ساير ناراحتي‌هاي گوارشي است.

8- هلیم به علت داشتن گندم و گوشت منبع خوب آهن بوده و براي زنان، دختران جوان و افرادي که در معرض کم‌خوني هستند، توصيه مي‌شود.

9- پس از خوردن هلیم بلافاصله دراز نکشيد، زيرا اين غذا دير هضم است و باعث مي‌شود دچار سوزش و ناراحتي معده شويد.

 

همچنین :

1. بکر بن محمد گفت : امام صادق علیه السلام نامه ای برای عیثمه فرستاد که (( به محمد بن عبدالسلام سویق بدهید ، چون باعث رشد گوشت ها و محکم شدن استخوان ها می شود .))

 

۲ . امام صادق علیه السلام فرمود : کسی که چهل روز سویق بخورد بازوانش قدرتمند می شود .

۳ . امام صادق علیه السلام فرمود : به کودکانتان سویق بدهید که باعث رشد گوشت ها و محکم شدن استخوان هایشان می شود . همچنین فرمود : هر کس که چهل روز سویق بخورد ، بازوانش قدرتمند می شود .

در مکارم اخلاق آمده که: پاهایش قدرتمند می شود .

 

۴ . امام صادق علیه السلام فرمود : پیامبر صلوات الله علیه و آله و سلم فرمود : جبرئیل نزدم آمد و امر نمود که هلیم بخورم تا پشتم ، محکم و برای عبادت پروردگارم ، قوی و قدرتمند شوم .

۵ . پیامبر صلوات الله علیه و آله و سلم فرمود : دچار ضعف و ناتوانی از خواندن نماز و آمیزش شدم ، پسبرکتی از آسمان برایم فرستاده شد ، پس برکتی از آسمان برایم فرستاده شد ، پش قدرت چهل مرد را در شجاعت و جماع به دست آوردن و آن هلیم بود .

 

تهیه و تنظیم : ashpazi.org

برچسب :

انجمن های آشپزی (آشپزخانه)